uniewaznianie malzenstwa koscielnego kancelaria kanoniczna

Czy ślub kościelny można unieważnić?

O ile rozwód cywilny przed sądem świeckim może być formalnością stosunkowo łatwą do przeprowadzenia, o tyle uznanie nieważności małżeństwa sakramentalnego wymaga wielu zabiegów prawnych. Na początku należy zaznaczyć, że w prawie kanonicznym nie istnieje pojęcie rozwodu kościelnego. Właściwym określeniem jest uznanie nieważności małżeństwa. Warto więc przeczytać i wiedzieć, czy możliwym jest orzeczenie nieważności ślubu kościelnego.

Czym różni się rozwód cywilny od procesu o uznanie nieważności małżeństwa?

Rozwód cywilny orzeka sąd, gdy pomiędzy małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego. Sąd podczas rozprawy rozwodowej wskazuje, który z małżonków ponosi winę za zaistniałą sytuację. Jeżeli oboje małżonkowie zgadzają się na rozwód, wówczas może on odbyć się bez orzekania o winie. Na mocy wyroku sądowego małżeństwo przestaje istnieć.

Prawo kanoniczne nie przewiduje publicznych rozpraw przed obliczem sądu. Proces o unieważnienie małżeństwa toczy się przed kompetentnym Trybunałem Kościelnym i polega na zgromadzeniu przekonujących materiałów dowodowych. Ich moc musi dać całkowitą moralną pewność, aby Trybunał mógł orzec, że małżeństwo od strony prawnej nie zaistniało.

Proces o unieważnienie małżeństwa przed sądem kościelnym można wytoczyć niezależnie od orzeczonego rozwodu cywilnego lub toczącego się postępowania przed sądem świeckim. Jednak sentencja rozwodowa cywilna może być dodatkowym potwierdzeniem faktycznego rozpadu wspólnoty małżeńskiej, jak też środkiem dowodowym w sprawie.

Podstawową różnicą pomiędzy sądami kościelnymi a świeckimi – wyjaśnia prawnik z kancelarii kanonicznej – jest fakt, że przed tymi pierwszymi nie toczą się publiczne rozprawy. Cały proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa opiera się na zebraniu środków dowodowych mających na celu stwierdzenie, że zawarte małżeństwo de facto nie zaistniało. Proces o stwierdzenie nieważności małżeństwa toczy się najczęściej przed Trybunałem Kościelnym właściwym ze względu na miejsce zawarcia ślubu lub miejsce zamieszkania stron procesowych.

Kościół Katolicki dopuszcza możliwość uregulowania przez wiernych ich sytuacji prawnej w Kościele poprzez wniesienie do kompetentnego Trybunału Kościelnego prośby o rozpatrzenie skargi powodowej w celu uznania nieważności małżeństwa sakramentalnego. Muszą jednak istnieć ku temu określone powody.

Kiedy można unieważnić małżeństwo? Kilka przykładów

Prawo kanoniczne określa konkretne przyczyny, które mogą powodować nieważność małżeństwa, i zwraca uwagę na fakt, że powód nieważności musiał istnieć w chwili zawierania małżeństwa. Wszelkie okoliczności, które pojawiły się podczas trwania związku, niekoniecznie muszą stanowić podstawę prawną do uznania nieważności małżeństwa.

Istnieją trzy grupy powodów mogących stanowić podstawę do starania się o uznanie nieważności małżeństwa. Są to:

  1. Przeszkody zrywające, od których nie uzyskano dyspensy – takie jak przeszkoda wieku, pokrewieństwa, powinowactwa, święceń, profesji zakonnej, pokrewieństwa prawnego, niemocy płciowej, czy wreszcie przeszkoda innej religii, przy której wyjątkowo możliwa jest dyspensa.
  2. Wady zgody małżeńskiej – dotyczą m.in. niezdolności do podjęcia istotnych obowiązków małżeńskich z przyczyn natury psychicznej, poważnego braku rozeznania oceniającego co do istotnych praw i obowiązków małżeńskich, a także w przypadku stwierdzenia podstępu przy zawieraniu małżeństwa czy zawarcia małżeństwa pod warunkiem przymusu lub strachu.
  3. Brak formy kanonicznej – przyczyną stwierdzenia nieważności małżeństwa mogą być braki formalne dotyczące formy kanonicznej, czyli samego sposobu zawarcia małżeństwa lub zastrzeżenia co do osoby udzielającej ślubu.

Uznanie nieważności małżeństwa sakramentalnego w Kościele Katolickim to proces skomplikowany i nierzadko trwający latami. Podejmując decyzję o wejściu na ścieżkę procesową, warto zasięgnąć porady prawnej w kancelarii kanonicznej. Specjaliści od prawa kanonicznego z pewnością wyjaśnią wszelkie wątpliwości i podejmą się stosownych czynności w imieniu zainteresowanej strony procesowej.

Materiał partnera